Iranian Plant Pathology Societyبیماریهای گیاهی0006-277460420251122Evaluation of the efficacy of Bacillus isolates in the biocontrol of cucumber root rot caused by Neocosmospora cucurbitaeارزیابی کارایی جدایه های Bacillus در مهار زیستی پوسیدگی ریشه خیار ناشی از Neocosmospora cucurbitae34236371066310.22034/ijpp.2025.2021864.494FAساراجلائی پوستین نیانگروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه
فردوسی مشهد، مشهد، ایران.عصمتمهدیخانی مقدمگروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه
فردوسی مشهد، مشهد، ایران.سارهبقایی راوریگروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه
فردوسی مشهد، مشهد، ایران.Journal Article20250813Neocosmospora cucurbitae (syn. Fusarium solani f. sp. cucurbitae) is an important soil-borne pathogen of cucurbit plants, causing root, crown, and fruit rot. In this research, the efficacy of volatile and non-volatile compounds from eight Bacillus isolates against this pathogen was evaluated under laboratory and greenhouse conditions. In the dual-culture assay, isolate TR11 and isolate Ba15 showed the highest inhibition of fungal mycelial growth (80.25% and 76.92%, respectively). In the volatile compounds test, isolates Ba15, Ba19, and Ba1 showed the highest inhibitory effects. Similar results were observed in the volatile compounds test conducted in Petri dishes containing field soil. The culture filtrates of isolates Ba15 and Ba19 caused the highest inhibition of fungal growth in the laboratory (70.7% and 63.7%, respectively) and led to hyphal deformations, including coiling and fragmentation. In greenhouse conditions, the Ba15 treatment and the Iprodione-Carbendazim fungicide showed acceptable performance in the biocontrol of F. solani f. sp. cucurbitae, with a disease incidence of 66.7% and a control efficacy of 33.4%. Furthermore, Ba19 and Ba15 increased the stem length (42.8% and 26.3%, respectively) and root length (43.7% and 35.7%, respectively) of cucumber plants compared to the infected control. Based on phylogenetic analysis of the 16S rRNA gene, Ba15 and TR11 were grouped with the B. subtilis group, and Ba19 was clustered with B. cereus. The isolates Ba15 (produces volatiles and non-volatiles) and Ba19 (as a growth promoter) are promising candidates for controlling Fusarium root rot of cucumber caused by Neocosmospora cucurbitae.قارچ Neocosmospora cucurbitae (syn. Fusarium solani f. sp. cucurbitae) یکی از عوامل مهم بیماریزای خاکزاد در گیاهان جالیزی است که باعث پوسیدگی ریشه، طوقه و میوه میشود. در این پژوهش، کارایی ترکیبات فرار و غیرفرار هشت جدایه باکتری Bacillus علیه این بیمارگر در شرایط آزمایشگاه و گلخانه ارزیابی شد. در کشت متقابل، جدایه TR11 به دلیل رشد سریع و جدایه Ba15 به دلیل تولید مواد بازدارنده، بیشترین مهار رشد قارچ (بهترتیب 25/80 و 92/76 درصد) را داشتند. در آزمون ترکیبات فرار، جدایههای Ba15، Ba19 و Ba1 بیشترین اثر بازدارندگی را نشان دادند. نتایج مشابهی در آزمون ترکیبات فرار در تشتک پتری حاوی خاک مزرعه نیز مشاهده شد. رونشین جدایههای Ba15 و Ba19 بیشترین مهار رشد قارچ را در آزمایشگاه ایجاد کردند (بهترتیب 7/70 و 7/63 درصد) و باعث تغییر شکل هیف شامل پیچخوردگی و قطعهقطعه شدن شدند. تیمار Ba15 و قارچکش ایپریدیون-کاربندازیم، با وقوع بیماری7/66 درصد و راندمان کنترل 4/33 درصد، عملکرد قابل قبولی در مهار زیستی بیمارگر در شرایط گلخانه نشان دادند. همچنین،Ba19 و Ba15 بهترتیب باعث افزایش طول ساقه (8/42 و 3/26 درصد) و طول ریشه خیار (7/43 و 7/35 درصد) نسبت به شاهد آلوده شدند. بر اساس تجزیه و تحلیل تبارزایی ژن 16S rRNA، جدایههایBa15 و TR11 با گروه B. subtilis و Ba19 با B. cereus در یک خوشه قرار گرفتند. جدایه های Bacillus sp. Ba15 با سازوکار مهارزیستی (متابولیتهای فرار و غیر فرار) و Bacillus cereus Ba19 به عنوان افزایش دهنده رشد گیاه، گزینههای امیدبخشی برای کنترل پوسیدگی فوزاریومی ریشه خیار ناشی از N. cucurbitae میباشند.https://ijpp.areeo.ac.ir/article_710663_8dc8ec78aac658dc7d0a252a7f286093.pdfIranian Plant Pathology Societyبیماریهای گیاهی0006-277460420251122Study of the effect of Trichoderma harzianum on soybean charcoal rot agent Macrophomina phaseolinaبررسی تاثیر قارچ Trichoderma harzianum بر عامل پوسیدگی زغالی سویا Macrophomina phaseolina36437871065410.22034/ijpp.2025.2021871.500FAولی الهبابایی زادگروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایرانمیلادحبیبی درونکلائیگروه گیاهپزشکی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایرانفاختکطلیعیگروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایرانمحمدعلیبریمانی ورندیگروه گیاهپزشکی ، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایرانمهتابیزدان دوستگروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایرانJournal Article20251007Soybean charcoal rot, caused by Macrophomina phaseolina, is an economically important disease affecting various oilseed crops in northern regions, particularly in Golestan and Mazandaran provinces. This fungus can lead to seedling death, seedling blight, crown rot, stem rot, charcoal rot, and root rot under favorable conditions. The current study utilized a factorial design in a completely randomized setup with 3 replications and 2 factors. The first factor included T. harzianum and M. phaseolina, while the second factor involved different sampling times. Sampling was conducted at 24, 48, 72, and 96 hours post-pathogen inoculation to assess the activities of CAT, PPO, and GPX enzymes. Disease progression was evaluated 31 days after inoculation. The study found that the activity of CAT, PPO, and GPX enzymes in treated soybeans was higher during the initial hours compared to the control group. Additionally, the severity of M. phaseolina disease was lower in the T. harzianum treatment group than in the positive control. These findings contribute to a better understanding of the interactions between T. harzianum and the biological control of M. phaseolina, demonstrating its efficacy in disease management.پوسیدگی زغالی سویا ناشی از Macrophomina phaseolina، یک بیماری مهم اقتصادی برای گیاهان دانه روغنی مختلف در مناطق شمالی، به ویژه در استانهای گلستان و مازندران است. در شرایط مساعد، این قارچ باعث مرگ گیاهچه، سوختگی گیاهچه، پوسیدگی طوقه، پوسیدگی ساقه، پوسیدگی زغالی و پوسیدگی ریشه میشود. پژوهش حاضر بر اساس فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 3 تکرار و 2 فاکتور که فاکتور اول شامل Trichoderma harzianum و M. phaseolina و فاکتور دوم زمانهای نمونه برداری بود. پس از تلقیح بیمارگر، نمونهبرداری در بازههای زمانی 24، 48، 72 و 96 ساعت انجام و برای اندازهگیری فعالیت آنزیمهای CAT، PPO و GPX مورد استفاده قرار گرفت و میزان پیشرفت بیماری 31 روز پس از تلقیح صورت گرفت. در این پژوهش، میزان فعالیت آنزیمهای CAT، PPO و GPX در سویاهای تیمارشده طی ساعات اولیه نسبت به شاهد بیشتر و میزان شدت بیماری قارچ M. phaseolina در تیمار T. harzianum، نسبت به کنترل مثبت کمتر بود. نتایج این تحقیق به بهبود درک روابط متقابل T. harzianum در کنترل زیستی M. phaseolina کمک کرده و نشان داد اثر خوبی درکنترل بیماری داشته است.https://ijpp.areeo.ac.ir/article_710654_f49085a44a502bf131380ae95e782547.pdfIranian Plant Pathology Societyبیماریهای گیاهی0006-277460420251122Identification of new tetrad variants of beet necrotic yellow vein virus (Benyvirus necrobetae) in Iranشناسایی تتراد واریانت های جدید ویروس نکروتیک زردی رگبرگ چغندرقند در ایران37940071067410.22034/ijpp.2026.2021847.481FAجمشیدسلطانی ایدلیکیاستادیار، بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات ،آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایرانمحسنمهروردانشیار، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی ، مشهد، ایرانJournal Article20250420Rhizomania is a destructive viral disease in sugar beet. It is caused by the beet necrotic yellow vein virus (BNYVV; Benyvirus necrobetae), and, a Benyvirus transmitted by the soil inhabiting plasmodiophorid Polymyxa betae. Despite identification of resistance genes, BNYVV remains a major constraint because of resistance-breaking events as well as its ability to survive for long periods in soils in resting spores of P. betae. In this study, severe symptoms of rhizomania disease were observed in resistant sugar beet genotypes carrying the Rz1 gene in the fields, which indicated the resistance-breaking events. Plants from severely infected fields were sampled and total RNA was extracted from root hairs. BNYVV was detected using reverse transcription polymerase chain reaction (RT-PCR). The virus isolates were tested for the presence of RNA5 and RNA3 using RT-PCR targeting P26 and P25 genes, respectively. The results showed that all the tested BNYVV isolates were type A However, types B and P were not detected. Next, the P25 protein coding gene of the RNA3 strand of these isolates was sequenced and nucleotide synonyms were determined. Determining the sequence of 650 base pairs of P25 protein, eight types of tetrad variants were identified in the so-called tetrad region (aa67-70). These tetrad variants included ACHG, AHHG, TLHG, VHHG, VCHG, AYHG, ALHG and ARHG, of which three variants TLHG, ARHG and VCHG are reported for the first time from the sugar beet fields of Khorasan province and Iran.ریزومانیا یک بیماری ویروسی مخرب در چغندرقند است. این بیماری توسط ویروس زردی نکروتیک رگبرگ چغندرقند (beet necrotic yellow vein virus; BNYVV; Benyvirus necrobetae) ایجاد میشود. علیرغم شناسایی ژنهای مقاومت، BNYVV به دلیل شکست مقاومت و همچنین توانایی آن برای زنده ماندن برای مدت طولانی در اسپورهای در حال استراحت قارچ ناقل داخل خاک، بهعنوان یک محدودیت اصلی کشت چغندرقند باقیمانده است. در این بررسی، پس از جمعآوری ریشههای آلوده با علائم شدید بیماری ریزومانیا در ژنوتیپهای چغندرقند مقاوم حامل ژن Rz1 از مزارع کشت چغندرقند استان خراسان رضوی، استخراج آران ای کل از ریشه، BNYVV با استفاده از روش آزمون زنجیرهای پلیمراز همراه با ترانویسی معکوس ردیابی شد. جدایه های ویروس برای حضور RNA5 و RNA3 با استفاده از روش آزمون زنجیرهای پلیمراز همراه با ترانویسی معکوس به ترتیب باهدف قراردادن ژنهای P26 و P25 موردبررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که همه جدایههای موردبررسی BNYVV از نوع A بوده و تیپ های B و P ردیابی نشدند. در ادامه ژن رمزکننده پروتئین P25 رشته RNA3 این جدایهها، همسانهسازی و تعیین ترادف نوکلئوتیدی شدند. تعیین توالی 650 جفتبازی از پروتئین P25، هشت نوع تتراد واریانت در ناحیه موسوم به تتراد (aa67-70) شناسایی شد. این تتراد واریانت ها شامل ACHG، AHHG، TLHG، VHHG، VCHG،AYHG، ALHG و ARHG بودند که از این تعداد سه واریانت TLHG، ARHG و VCHG برای اولین بار است که از مزارع چغندرقند استان خراسان و ایران گزارش میشود و تتراد VCHG قبلا به عنوان واریانت شکننده مقاومت شناسایی شده است.https://ijpp.areeo.ac.ir/article_710674_b60e4131867da87408674e5fcb38691e.pdfIranian Plant Pathology Societyبیماریهای گیاهی0006-277460420251122Structural diversity and biosynthetic gene clusters of non-ribosomal peptide synthetases (NRPS) in the genome of Colletotrichum lindemuthianum, the causal agent of common bean anthracnoseساختار و تنوع ژنهای پپتیدسنتتاز غیرریبوزومی (NRPS) در ژنوم Colletotrichum lindemuthianum، عامل آنتراکنوز لوبیا40142071067210.22034/ijpp.2026.2021891.510FAلیلاشبانیگروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانمطهرهفاتحیگروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانسمیهرئیسیگروه ژنتیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایرانمحمدسیاریگروه علوم گیاهی، ساختمان کشاورزی، دانشگاه مانیتوبا، کاناداJournal Article20251222Secondary metabolites of fungi, particularly non-ribosomal peptides (NRPs), are key virulence and ecological adaptation factors. These compounds are primarily synthesized by giant non-ribosomal peptide synthetases (NRPSs), which can incorporate a wide range of amino acids, including non-proteinogenic and D-amino acids, to produce molecules with potent biological activities. In this study, the genome of the phytopathogenic fungus Colletotrichum lindemuthianum, the causal agent of common bean anthracnose (Phaseolus vulgaris), was analyzed for the first time for NRPS biosynthetic gene clusters. Using a combination of genomic analyses, 14 NRPS genes were identified, comprising 6 single-module and 8 multi-module genes. Domain analysis revealed that four multi-module NRPSs unusually terminate with a PP domain instead of the typical condensation domain, while one terminates with an epimerization domain, suggesting alternative peptide release mechanisms. Phylogenetic analysis of adenylation domains formed 14 distinct clades, several of which (NRPS1, NRPS4 and NRPS8) displayed high homology with known NRPSs involved in apicidin and siderophore production. These findings highlight the considerable diversity of secondary metabolite pathways in C. lindemuthianum, which likely contributes to host specificity, iron acquisition, and pathogenicity. The results provide a critical foundation for future functional studies (gene knockouts, metabolomics, and virulence assays) to elucidate the precise roles of these clusters in the pathogen–host interaction and to develop novel biological control strategies for bean anthracnose.متابولیتهای ثانویه قارچها، بهویژه پپتیدهای غیرریبوزومی(NRPs)، از مهمترین فاکتورهای بیماریزایی و سازگاری اکولوژیکی این موجودات بهشمار میروند. این ترکیبات عمدتاً توسط آنزیمهای پپتیدسنتتاز غیرریبوزومی (NRPS) سنتز میشوند که قادر به استفاده از طیف گستردهای از آمینواسیدها و تولید مولکولهایی با فعالیتهای زیستی قوی هستند. در این پژوهش برای اولین بار ژنوم قارچ بیماریزایColletotrichum lindemuthianum ، عامل آنتراکنوز لوبیا (Phaseolus vulgaris)، از نظر خوشههای ژنی بیوسنتزی پپتیدهای غیرریبوزومی (NRPS) مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از ترکیبی از آنالیزهای ژنومیکی، ۱۴ ژن NRPS شناسایی شد که شامل ۶ ژن تکمدولی و ۸ ژن چندمدولی بود. آنالیز ساختار دمینی نشان داد که ۴ ژن چندمدولی بهجای دمین تراکمی معمول، با دمین PP و در یک مورد با دمین اپیمریزاسیون خاتمه مییابند؛ ساختاری که مکانیسمهای غیرمعمول آزادسازی پپتید را پیشنهاد میکند. آنالیز فیلوژنتیکی دمینهای آدنیلاسیون، ۱۴ کلاد مجزا ایجاد کرد که برخی از آنها (NRPS1، NRPS4 و NRPS8) با NRPSهای شناختهشده در تولید آپیسیدین و سیدروفور همولوژی بالایی نشان دادند. این یافتهها تنوع بالای مسیرهای بیوسنتزی متابولیتهای ثانویه در C. lindemuthianum را نشان میدهد که احتمالاً در اختصاصیت میزبان، جذب آهن و بیماریزایی نقش کلیدی دارند. نتایج این پژوهش زیربنای مهمی برای مطالعات عملکردی آینده (حذف ژن، متابولومیکس و آزمونهای بیماریزایی) فراهم میکند تا نقش دقیق این خوشهها در چرخه بیماریزایی و برهمکنش پاتوژن–میزبان روشن شود و به توسعه راهبردهای نوین کنترل بیولوژیک آنتراکنوز لوبیا کمک کند.https://ijpp.areeo.ac.ir/article_710672_a6d6cc2660de0b5a93cf8f01740b6a0d.pdfIranian Plant Pathology Societyبیماریهای گیاهی0006-277460420251122Time-course gene expression analysis in two wheat cultivars resistant to Fusarium head blight and identification of hub genes using microarray and RNA-Seq dataتحلیل زمانی بیان ژن در دو رقم گندم مقاوم به بلایت فوزاریومی خوشه و شناسایی ژنهای کانونی با استفاده از دادههای ریزآرایه و RNA-Seq42144271067310.22034/ijpp.2026.2021883.505FAزهراامجدیگروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.حبیب الهحمزه زرقانیگروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.زهرازینتیبخش اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیرازفریدهفرح بخشبخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، داراب، ایران.Journal Article20251115Fusarium head blight (FHB), caused by Fusarium graminearum species complex (FGSC), is one of the most destructive diseases of wheat in warm and humid regions, particularly when anthesis coincides with heavy rainfall. This study aimed to systematically analyze time-series microarray data to identify co-expression modules, key hub genes, and elucidate the molecular mechanisms underlying wheat's response to FGSC. Gene expression data from two FHB-resistant wheat cultivars, Nyubai and Wuhan 1, were retrieved from the Gene Expression Omnibus (GEO) database. After normalization, batch effects were removed using the ComBat algorithm. Through Gene Correlation Network Analysis (GCNA), 850 genes with significant condition × time interaction (FDR < 0.05) were identified and clustered into two distinct modules containing 448 and 402 genes, respectively, based on stress expression patterns using the k-means algorithm. For each cluster, ten hub genes with the highest connectivity were selected. Cluster 1, characterized by activation of ABC transporters, glutathione metabolism, and MAPK signaling pathways, plays a crucial role in direct defense through chitinase, glucanase, and protease inhibitor genes. Cluster 2 mediates secondary defense responses via kinase and glucosidase genes through involvement in hormonal and systemic signaling pathways. Validation using an independent RNA-Seq dataset confirmed the reliability of these results. These results provide valuable insights into wheat defense mechanisms against FHB and offer candidate genes for future functional studies and resistance marker development.بیماری بلایت فوزاریومی خوشه، ناشی از گونه مرکب Fusarium graminearum، یکی از مخربترین بیماریهای گندم در مناطق گرم و مرطوب است که همزمانی دوره گلدهی با بارندگیهای شدید، شدت خسارت آن را تشدید میکند. این مطالعه با هدف تحلیل سیستماتیک دادههای ریزآرایه زمانی جهت شناسایی ژنهای کانونی کلیدی، خوشههای همبیان، و درک سازوکارهای مولکولی پاسخ گندم به این بیماری انجام شد. دادههای ریزآرایه بیان ژن دو رقم گندم مقاوم، نیوبای (Nyubai) و ووهان 1 (Wuhan 1)، از پایگاه داده بیان ژن GEO (Gene Expression Omnibus) استخراج و پس از نرمالسازی اثر دستهای (Batch effect) آنها با استفاده از الگوریتم ComBat حذف گردید. سپس با بهرهگیری از تحلیل شبکه همبستگی ژنی (Gene Correlation Network Analysis)، 850 ژن با برهمکنش معنیدار شرایط مایهزنی × زمان (FDR < 0.05) شناسایی و بر اساس الگوهای بیان در شرایط تنش توسط الگوریتم k-means در دو خوشه متمایز ۴۴۸ و ۴۰۲ ژنی گروهبندی شدند. در نهایت، 10 ژن کانونی با بیشترین درجه اتصال برای هر خوشه تعیین شد. آنالیز غنیسازی نشان داد خوشه یک با فعالسازی مسیرهای انتقالدهندههای ABC، متابولیسم گلوتاتیون و پیامرسانی MAPK نقش کلیدی در دفاع مستقیم از طریق ژنهای کیتیناز، گلوکاناز و مهارکنندههای پروتئاز ایفا میکند. در مقابل خوشه دو با مشارکت در مسیرهای پیامرسانی هورمونی و سیستمیک از طریق ژنهای کیناز و گلوکوزیداز پاسخ دفاعی ثانویه را واسطهگری مینماید. اعتبارسنجی با دادههای RNA-Seq مستقل نیز صحت نتایج را تأیید کرد. یافتههای این پژوهش مبنای ارزشمندی برای مطالعات عملکردی آینده و توسعه نشانگرهای مولکولی مقاومتی فراهم میکند.https://ijpp.areeo.ac.ir/article_710673_c3fc8d5e876f3f8ece4817d45c9dce62.pdfIranian Plant Pathology Societyبیماریهای گیاهی0006-277460420251122Mixed infection of okra plant with four begomoviruses and association with a betasatellite in Kerman Provinceآلودگی همزمان گیاه بامیه به چهار بگوموویروس با همراهی یک بتاستلایت در استان کرمان44344871067110.22034/ijpp.2026.2021887.508FAنسیمبشارتیدانشگاه شهید باهنر کرمان0009-0009-0471-0994جهانگیرحیدرنژاددانشگاه شهید باهنر کرمانمریماسماعیلیدانشگاه شهید باهنر کرمانمریممیرزازادهدانشگاه شهید باهنر کرمانJournal Article20251201Geminiviruses are common viruses in vegetable and crop fields in Kerman Province. In this research, to identify begomoviruses infecting plants in the farms of Kerman Province, three symptomatic okra samples (Abelmoschus esculentus L., Malvaceae) showing blistering, vein swelling, leaf crinkling, and malformation symptoms (Figs. 1a and 1b) were collected from research farm in Agricultural college, Shahid Bahonar University of Kerman. Total DNA of samples were extracted and subjected to PCR using specific primers of common begomoviruses and the associated betasatellite in this region including okra enation leaf curl virus (OELCuV; Begomovirus abelsmoschusenation), cotton leaf curl Gezira virus (CLCuGeV; B. gossypigeziraense), watermelon chlorotic stunt virus (WmCSV; B. citrulli), tomato leaf curl Palampur virus (ToLCPalV; B. solanumpalampurense) and okra leaf curl Oman betasatellite (OLCuOMB, Betasatellite abelmoschusomanense) (Esmaeili et al. 2016; Heydari et al. 2025; Heydarnejad et al. 2013; Salari et al. 2023) (Table 1). Based on the results of PCR assays, fragments of expected sizes from OELCuV, CLCuGeV and OLCuOMB genomes, as well as DNA-A and DNA-B components from WmCSV and ToLCPalV genomes were amplified for all three samples (Fig. 2; only PCR results of two samples are shown in the gel).جمینیویروسها از ویروسهای شایع در مزارع سبزیجات و گیاهان زراعی در استان کرمان هستند. در تحقیق حاضر، به منظور شناسائی بگوموویروسهای آلودهکنندة گیاهان در مزارع این استان، سه نمونه گیاه بامیه (Abelmoschus esculentus L., Malvaceae) با علائم تاولی، تورم رگبرگ، موجدارشدن و بدشکلی برگ (شکلهای 1a و 1b) از مزرعة تحقیقاتی دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان جمعآوری شدند. دیاِناِی کل نمونهها به روش CTAB استخراج گردید و سپس با استفاده از آزمون واکنش زنجیرهای پلیمراز و آغازگرهای اختصاصی چند بگوموویروس و بتاستلایت رایج در منطقه شامل ویروس پیچیدگی برگتوتهای بامیه (okra enation leaf curl virus, OELCuV; Begomovirus abelsmoschusenation)، ویروس جزیرای پیچیدگی برگ پنبه (cotton leaf curl Gezira virus, CLCuGeV; B. gossypigeziraense)، ویروس کوتولگی سبزرد هندوانه (watermelon chlorotic stunt virus, WmCSV; B. citrulli)، ویروس پالامپور پیچیدگی برگ گوجهفرنگی (tomato leaf curl Palampur virus, ToLCPalV; B. solanumpalampurense) و بتاستلایت عُمّانی پیچیدگی برگ بامیه (okra leaf curl Oman betasatellite (OLCuOMB, Betasatellite abelmoschusomanense) (Esmaeili et al. 2016; Heydari et al. 2025; Heydarnejad et al. 2013; Salari et al. 2023) (جدول 1) مورد بررسی قرار گرفتند.https://ijpp.areeo.ac.ir/article_710671_c33fe85d24e721cc478b1d258930b95d.pdf